DİSK'ten 'Asgari Ücretle Yaşam' Raporu: 'Üç Öğün İçin Kişi Başına Sadece 2,25 Lira Ayırabiliyor'

Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Enstitüsü (DİSK-AR), "Asgari ücret ile yaşam" raporunu açıkladı.

TÜİK ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı istatistikleri üzerinden yapılan hesaplamaya göre, eşi çalışmayan ve iki çocuklu bir asgari ücretli, Temmuz 2014'de elde edeceği gelirle gıdaya ancak 9 TL ayırabilecek. Buna göre asgari ücretlinin üç öğün için kişi başına ayırabildiği tutar 2,25 TL olurken, öğün başına bu tutar sadece 75 kuruş düzeyinde kalıyor. Bu miktar Ocak ayında 71 kuruştu. Dolayısıyla 2014 yılı Temmuz ayı zammı öğün başına sadece 4 kuruşa denk geliyor.

GELİRİN YÜZDE 29'U GIDAYA GİDİYOR

Rapora göre, en yoksul yüzde 20'lik kesim, yaşamını sürdürebilmek için gelirinin ancak yüzde 29'unu gıda harcamalarına ayırabiliyor. Temmuz ayı zammıyla eşi çalışmayan ve 2 çocuklu bir asgari ücretli, aylık 931 TL'lik gelirinden gıda için günlük 9 TL ayırabilecek ve bu parayla 4 kişinin karnını doyurmak zorunda kalacak.

KİRALAR 600 TL, ASGARİ ÜCRETLİ 300 TL AYIRABİLİYOR

Mayıs 2014 itibari ile ortalama kira bedeli 596 TL'yi bulurken, DİSK-AR'ın raporuna göre, asgari ücretli kira ve diğer konut harcamaları için sadece 311 TL ayırabiliyor. Raporda, asgari ücretlinin en sağlıksız çevrede, kentsel donatı hizmetlerinin en az olduğu, deprem riski altındaki konutlarda yaşamak zorunda bırakıldığı vurgulanırken, "Sefalet sadece sofrada değil, sağlıksız konutlarda da asgari ücretliyi buluyor" denildi.

ASGARİ ÜCRETLİ YERİNDEN HAREKET EDEMİYOR!

Raporda, servis imkanı olmayan asgari ücretlinin ulaşım giderlerine de dikkat çekildi. Belediye otobüs biletinin Türkiye ortalamasında 1.68 TL olduğu koşullarda, asgari ücretlinin ulaşım için ayırabildiği günlük pay 2.8 TL. Ancak asgari ücretlinin bu gelirle bulunduğu yerden hareket etmesi imkansız.

KÜLTÜR VE EĞLENCEYE PARA KALMADI!

Rapora göre, asgari ücretlinin kültür ve eğlence için ayırabildiği pay toplamda aylık 14.4 TL'yi buluyor. Ancak bu miktarla ne sinema, ne tiyatro ne de maça gidelebilir. Sinema bileti ortalama 12 TL, tiyatro 25 TL.

ÇOCUĞUN OKUMASI MUCİZE!

Eğitimin tamamiyle parasız olmadığı Türkiye'de, asgari ücretli çocuğuna defter kalem bile alamayacak durumda. Okul tercihleri büyük oranda yoksul ve kaynak yokluğundan eğitim veremez durumdaki okullar. Yani asgari ücretlinin çocuğunu okutması, aylık çocuk başına 2.9 TL'lik ayrılan pay ile yokluktan dolayı neredeyse mucize.

27 AY ÇALIŞIP BİR BUZDOLABI ALACAK

Rapora göre, asgari ücretlinin ortalama fiyatlı bir buzdolabı alabilmesi için, ev eşyası için ayırabildiği 53.1 TL ile başka hiçbir eşya almaksızın 27 ay çalışması gerekiyor.

Ayrıca, asgari ücretli sigara için günlük 1.5 TL, ayakkabı ve giyim için 1.3 TL, sağlık için 0.6 TL, haberleşme için 0.9 TL harcayabilir.

SEFALETTE ISRAR

Raporun sonuç bölümünde, asgari ücretin bu düzeyde belirlenmesinin, sefalette ısrar anlamına geldiği ifade edilerek, asgari ücretin, bir işçinin ailesi ile birlikte asgari olarak temel ihtiyaçlarını karşılayacak, işçiyi kimseye muhtaç etmeyecek bir düzeyde olması gerektiği kaydedildi.

"Asgari ücretliyi enflasyona ezdirmedik" söyleminin, aslında asgari ücretliyi daha da yoksullaştırmadık anlamına geldiğine dikkat çekilen raporda, çözüm için DİSK'in önerileri sıralandı:

-Asgari ücret, işçinin ailesi ile birlikte tüm zorunlu ihtiyaçlarını karşılayacak biçimde, insan onuruna yakışan bir düzeyde tespit edilmelidir.

-Asgari Ücret Tespit Komisyonu lağvedilmeli, asgari ücretin belirlenmesi süreci bir toplu pazarlık süreci olarak ele alınmalıdır.

-Görüşmeler kamuoyuna açık hale getirilmeli, anlaşmazlık durumunda işçilerin üretimden gelen güçlerini kullanabilecekleri yasal zeminler oluşturulmalıdır.

-Asgari ücretin herkese bölge, yaş, işkolu vb. ayrımı yapılmaksızın aynı oranda belirlenmesi esas alınmalı, bölgesel asgari ücrete uygulanması yolundaki girişimlerden uzak durulmalıdır.

-Asgari ücret gelir dağılımını düzenleyici yönde belirlenmeli ve ekonomik büyümeden pay almalıdır.

-Asgari ücretlinin geçim haddi ile enflasyon arasındaki uyumsuzluğun yoksullaştırıcı etkisi göz önüne alınarak, enflasyon verilerinde temel harcama kalemleri dikkate alınmalı, TÜFE sepeti emek örgütlerinin katılımı ile belirlenmeli ve denetlenmelidir.

-Asgari ücretle çalışanlar için elektirik, su, doğalgaz kullanımı asgari ihtiyaç sınırına kadar ücretsiz olmalıdır.

-Sabah 6.00-9.00 ile akşam 18.00-21.00 saatleri arasında ulaşım parasız olmalıdır.

-Eğitimde hiçbir ad altında para alınmamalı, eğitimin okul dışı giderleri devlet tarafından karşılanmalı, sağlık tümüyle parasız olmalıdır.

-Asgari ücret vergi dışı bırakılmalıdır.

(etha)