Mimarlar Salıpazarı Liman Sahası'nın İmar Planlarının İptali İçin Yargıya Gidiyor

Mimarlar Odası, Salıpazarı olarak ihale edilen projenin kentin tarihsel yapısını bozacağını vurguladı. Mimarlar Odası Başkanı Eyüp Muhcu’ya göre, bölgeye yapılacak bina ve dolgularla kent siluetine bir hançer daha vurulmuş olacak.

Mimarlar Odası, Karaköy’den Tophane’ye kadar olan yaklaşık 100 bin metrekarelik alanda alışveriş merkezleri, oteller ve liman yapım-işletimini kapsayan ve önceki gün ihalesi yapılan ve kamuoyunda 'Galataport' olarak adlandırılan projenin imar planlarının iptali için yargıya gidiyor.

Oda Başkanı Eyüp Muhcu, bölgeye yapılacak yeni binaların ve dolgu çalışmalarının tarihsel dokuyu ve kent silüetini olumsuz yönde etkileyeceğini vurguladı.

Daha önce iptalini sağladıkları Galataport için hazırlanan yeni plana da aynı gerekçelerle itiraz edeceklerini belirten Muhcu, yeni planda da altyapının, donatı alanlarının yetersiz kaldığına dikkat çekti.

Karaköy’ün İstanbul’un siluetini etkileyen en önemli noktalardan biri olduğuna dikkat çeken Muhcu, proje ile İstanbul’un değerlerini oluşturan en önemli kent parçalarından birinin yok olacağını söyledi.

Muhcu bölgedeki antrepoların rehabilitasyonunun şart olduğunu ancak yıkılıp yerine yeni binalar inşa edilmesinin silueti bozacağını söyledi.

İstanbul Modern ve Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nin de proje ile tehlikeye girdiğini ifade ederek “Bu yapılara dokunulmayacağını söylediler ama bunun hiçbir garantisi yok. Plan, proje ve ihale kapalı kapılar ardında yapıldı.” diye konuştu. Projenin bölgeye telafisi mümkün olmayan zararlar vereceğine dikkat çeken Muhcu, kültür varlıklarının süreçten olumsuz etkileneceğini kaydetti. Proje kapsamında denize yapılacak 12 bin metrekarelik dolgunun kıyının doğal karakterini bozacağını, bölgenin deprem riskinin de artacağını ifade etti.

Rakam çok komik

Daha önce iptal edilen Sami Ofer’in kazandığı ihale için verilen bedelden bile çok düşük olduğunu vurgulayan Muhcu “Yeni rakam, Karaköy Limanı’nın artı değeri dikkate alındığında çok komik kalıyor. Kamu İhale Kurumu’nun bu ihaleyi onaylamayacağı kanısındayım” dedi.

Haliçport geliyor

Haliç’te de benzer projenin gündemde olduğunu aktaran Muhcu, “Haliç’te yat limanı ve marinalar yapmak için kısa süre önce ihaleye çıkıldı. Kamuoyuna yansıyan hiçbir bilgi yok. Haliç dünyanın en eski tersanelerinden. Proje Haliç’in geleceğini de etkileyecek” dedi.

İLK İHALEDE NE OLMUŞTU?

Eylül 2005'te yapılan ilk ihale 49 yıllık işletme hakkını içeriyordu. İhaleyi İsrailli işadamı Sami Ofer ile işadamı Mehmet Kutman'ın ortaklığındaki Royal Caribbean konsorsiyumu, 3 milyar 538 milyon Euro'luk (dolar bazında yaklaşık 4.3 milyar dolar) en yüksek teklifle kazanmıştı.

Ancak ihale Danıştay tarafından Aralık 2005'te iptal edilmişti.

'SAMİ OFER’İN GÜNCEL RAKAMI 222 MİLYON DOLARDI'

Vatan gazetesi, dün yapılan ihale ile iptal edilen ihaleyi karşılaştırdı.

Son ihalede geçmişe göre 3 kat fazla teklif verildiğini belirten gazete şu bilgileri aktardı:

''2005’te yapılan ilk ihalede 49 yıl için 3.5 milyar Euro'luk (4 milyar 325 milyon dolar) rakam ortaya çıkmıştı.

Ancak ödeme planına bakınca bir aldatmaca olduğu da görülüyordu. Ödeme planına göre 2015’e kadar yani ilk 10 yılda sadece 36.6 milyon Euro'luk ödeme vardı.

İlk 3 yılın ödemesi ise sadece 875 biner Euro'dan ibaretti. Global Yatırım Holding’in patronu Mehmet Kutman-Sami Ofer’in ödemelerinde yoğunluk son 9 yılda öne çıkacaktı.

40’ncı yıla gelindiğinde (inşaat süreci hariç) kurulacak tesisleri 37 yıldır işletiyor olacak grup, bu dönemde yıllık 153 milyon Euro’ya ulaşan taksitleri 49. yılın sonunda 346.3 milyon Euro ile tamamlayacaktı.

Yani 40 ve 49’uncu yıllar arasında kamuya, 2.1 milyar Euro ödenecekti. Ağırlık son 10 yıla kaydırılmıştı. Bu ödemenin (para peşin olarak verilse güncel rakamı ne olurdu) şeklindeki hesaplamada rakamın 222 milyon dolardan ibaret olduğu anlaşılmıştı.

Ofer, Galataport’a 400-500 milyon dolar arası da yatırım yapmayı planlıyordu. Oysa inşaat bittikten sonra yıllık net gelirin 250 milyon Euro olacağı konuşuluyordu.

Yani Ofer 700 milyon Euro yatıracak (inşaat süresi düştükten sonra) 11 milyar Euro kazanacaktı.''

İKİ İHALE ARASINDAKİ FARK

Hürriyet gazetesi de iki ihale arasındaki farkı ele aldı.

Gazetede yer alan haberde, iki ihale arasındaki farkın yaklaşık 3.6 milyar dolar olduğu ve iki ihaleyi birebir kıyaslamanın doğru olmadığı belirtildi.

Eylül 2005'teki ihale 49 yıllığına yap-işlet-devret modeliyle; yeni ihale 30 yıl süreyle “işletme hakkı verilmesi” yöntemiyle yapıldı.

Aradaki fiyat farkını belirleyen en önemli etkenlerden birisi ise limanda konut inşa edilemeyecek olması.

Ayrıca önceki ihalede 2 olan emsal değer 1.5’e düşürüldü yani kapalı inşaat alanı yüzde 25 azaltıldı.

İki ihalenin ödeme şartları da farklı 2005’teki ihalede ödeme 49 yıla yayılarak yıllık 87.7 milyon dolar olarak belirlenmişti.

Yeni ihale ise peşin ödeme şeklinde yapıldı. Ancak ihaleyi kazanan Doğuş Grubu'nun ödemeyi taksitle yapacağı belirtiliyor. 2005’teki ihalede ödemeler kiralama süresinin sonunda yapılıyordu. Bu ihalede ise başından itibaren yapılacak.

ADI NEDEN GALATAPORT DEĞİL?

Salıpazarı Limanı İhalesi ‘Galataport’ adıyla yapılamadı.

Mehmet Ferec Balcı ve Hayati Şanlı adlı girişimciler 'Galataport'un tüm isim haklarını alarak bu ismi kendileri adına tescilletmişti.

Şanlı, bunun ticari girişim olduğunu belirtmiş, ihale aşamasında isim hakkını satabileceğini söylemişti.



(Özlem Güvemli/Cumhuriyet)