Yahudi Baharı: Farkındalık Devrimi

Aylar öncesinde "Yahudi Baharı" olabileceğini söyleyen Dr. Özgür Uçkan, o zamanlar insanlara inanılmaz gelen bu öngörünün bugün kabul edilebilir bir alternatif haline geldiğini belirtiyor. Uçkan'a göre; İsrail'de sosyal adalet talebiyle yapılan kitlesel ve yaygın gösteriler, bir farkındalık devrimi.

Bilgi Üniversitesi Öğretim Görevlisi Dr. Özgür Uçkan, kendisi için yeni olmayan "Arap Baharı'ndan sonra Yahudi Baharı mı" sorusuna ilişkin ETHA'ya değerlendirmelerde bulundu.

'İSRAİL YALNIZLAŞTI'

Uçkan, Nisan 2011'de Cemil Ertem ile birlikte yazdıkları "Wikileaks: Yeni Dünya Düzenine Hoşgeldiniz" kitaplarında Arap Baharı'nın bir "Yahudi Baharı"nı tetikleme olasılığından söz ettiklerini hatırlattı.

Uçkan, bu kitapta, İsrail hükümetinin, ülkesini dondurmaya çalıştığı buzların erimekte olduğunu hissettiğini, İsrail'in, Arap ülkelerindeki diktatörlüklerin yerle bir olmasıyla yalnızlaşacağını ve onu ayakta tutan bütün dinamikler ortadan kalkınca ya bu dönüşüme ayak uyduracağını ya da kendi iç dinamiklerini su yüzüne çıkartacağını yazdıklarını söyledi.

Özgür Uçkan, bu görüşün insanlara inanılmaz geldiğini ancak yaklaşık bir ay önce İsrail'den ilk protesto haberleri gelmeye başladığında bu olasılığın kabul edilebilir alternatiflerden birine dönüştüğünü dile getirdi.

Uçkan, "Bu tür dinamikler genellikle simgesel bir eylemle tetiklenir, ama yüzeyin altında bu tetiklenmeyi çağıran güçlü bir birikim oluşmuştur zaten; kabuğun altındaki yaranın cerahat toplaması gibi. Nasıl Tunus'da bu tetikleme genç işportacı Muhammed Buazizi'nin kendini yakması olmuşsa, İsrail'de de Dafni Leef adlı bir kızın, kiralık evinden çıkarılmasından sonra Tel Aviv'in Rothschild caddesinde çadır kurması oldu" dedi.

Uçkan, ardından ucuz konut talebiyle başlayan gösterilerin hızla yayıldığını ve sosyal adalet talebiyle genişlediğini, genel grev ilan edildiğini, çadır kamplar kurulduğunu, ayrıca Netenyahu'nun diktatör ilan edildiğini belirterek, "İsyanın hedefi sistemik çürümenin kendisi oldu. İsrail sokaklarında ilk kez devrim şarkıları söyleniyor" dedi. Uçkan, halkların yeniden tarih sahnesine çıktığını kaydetti.

Bir protestocunun, gösterilerin bir farkındalık devrimi olduğu yönündeki sözlerini aktaran Özgür Uçkan, ekledi: "Arap Baharı ve İsrail arasındaki ilişki tam da bu 'farkındalık devrimi'nde düğümleniyor."

MISIR VE SURİYE'NİN ETKİSİ

Arap Baharı'nın İsrail'e de bahar getireceğine yönelik öngörüsünü, özellikle Mısır ve İsrail arasındaki ilişkiler üzerine kuran Uçkan, şöyle konuştu: "Mübarek yönetimindeki Mısır, İsrail güvenliğinin garantörüydü. Mübarek'in gitmesiyle İsrail şahinlerini ayakta tutan en önemli payandalardan biri yıkıldı."

Mısır'da demokratik bir seçim yapılması durumunda iktidara Müslüman Kardeşler ya da demokratik bir koalisyon gelebileceğine işaret eden Uçkan, her ikisinin de İsrail yönetimi için derin bir kabus anlamına geldiğini dile getirdi. Uçkan, "Mısır desteğinin olmadığı bir İsrail'i şahinlerin yönetmesi çok zor görünüyor" dedi.
Uçkan, öngörüsünün ikinci kaynağı olarak Suriye'deki durumu gösterdi ve ETHA'ya daha önce verdiği bir röportajdaki sözlerini hatırlattı: "Eğer Baas rejimi Suriye'de yıkılırsa bundan sonra Arap coğrafyasında hiçbir geleceği olmaz. Baas rejimi Arap coğrafyasında demokrasinin önündeki en büyük engeldir ve batılıların en büyük silahıdır. Bu silah ortadan kalktığında çok ilginç şeyler görebiliriz. Hemen arkasından muhtemelen bir Yahudi baharı gelecektir. Çünkü Baas rejiminin karşılığı İsrail'de iktidardır. Bu iki rejim birbirini dengeler. Biri gittiğinde öteki de gidecektir. İsrail'deki şahinlere ABD tahammül etmeyecektir. ABD'deki İsrail lobisi de tahammül etmeyecektir. Çünkü şahinlerin böyle bir ortamda İsrail'in güvenliğini sağlayamayacağı çok açık."
Uçkan, şöyle devam etti: "Baas kabusundan uyanmış, demokratik bir Arap dünyası, kuşattığı İsrail'in bir 'haydut devlet' gibi davranmasına izin veremez. Bu yüzden ilk kez, ABD'deki İsrail lobisinin Netenyahu ve koalisyonundan vazgeçmeye hazırlandığını görüyoruz."

KORKU DEVLETİ MEŞRUİYETİNİ KAYBETTİ

Uçkan, İsrail'deki ayaklanmanın anlamını şöyle açıkladı: "Öncelikle İsrail'de protestoyu bugüne kadar boğmayı başarmış korku devleti mekanizmasının meşruiyetini kaybetmeye başladığı anlamına geliyor. İnsanlar artık özgürlükleri karşılığında güvenlik satın almaya o kadar da istekli değiller. İkincisi, daha Arap Baharı'nın başında, Haaretz'den Zvi Bar'el'in dediği gibi, belirmeye başlayan yeni Orta Doğu'nun, ABD neocon'larının ve İsrail şahinlerinin her zaman hayalini kurdukları Orta Doğu olmayacağının ortaya çıkması: Bu, 'yeni, beklenmedik bir oyuncunun, yani halkın ortaya çıktığı' bir Orta Doğu...

ASKERİ HARCAMALARIN ETKİSİ

Bu yeni oyuncu, sadece Orta Doğu'da değil, İspanya, Yunanistan, İngiltere, her yerde oyuna girerken, İsrail'in bundan muaf kalacağını düşünmek zor olurdu. Bu görüşe İsrail'in 'demokratik bir devlet' olduğunu söyleyerek karşı çıkmak da zor. Çünkü Netenyahu iktidarında yürürlüğe giren anti demokratik yasaların haddi hesabı yok. Tüm rejim güvenlik saplantısı üzerinde temellenmiş durumda. Militarizm toplumun kılcal damarlarına dek sinmiş. İsrail bu demokrasi yanılsamasını ABD'ye göbekten bağlı 'refah devleti' payandasıyla ayakta tutuyordu. Ama 2008 krizinden bu yana işin rengi değişti. Ne azalan ABD yardımları ne de İsrail'in iç dinamikleri ordu harcamalarını karşılayamamaya başladı. Bunun sonucu da artan vergiler, konut fiyatlarındaki patlama, sosyal hizmetlerdeki kötüleşme, zam dalgaları oldu. Son isyan dalgasının 'sosyal adalet' talebine odaklanması bu yüzden.

TEK EKSİĞİ...

Şu anda İsrail'deki devrim şarkılarının tek eksiği odağında daha fazla demokrasi talebinin ve İsrail'in asıl sorunu Filistin barışına yönelik bir ufkun yer almaması. Ama bir yerden başlamak gerekir. Sıra oraya da gelecektir..."